Háskóli Íslands

Smámý og ofnæmisvakar

Sumarexem er ofnæmi gegn próteinum í munnvatni smámýstegunda af ættkvíslinni Culicoides. Culicoides tegundir eru yfir þúsund talsins í mörgum undirættkvíslum. Þær eru landlægar um allan heim nema á Suðurskautslandinu og Nýja Sjálandi (Augot et al., 2017). Til skamms tíma fundust þær ekki á Íslandi en nú er hér a.m.k. ein tegund Culicoides rioxi, sem kölluð hefur verið lúsmý. Þessi tegund virðist aðallega leggjast á fólk og hefur ekki valdið sumarexemi í hestum enn sem komið er. Smámý eru örsmáar flugur minni en íslenska bitmýið (Simulium vittatum), sem líka bítur hross. Bitmý veldur ekki sumarexemi en hestar sem komnir eru með sumarexem svara oftar en ekki líka á bitmý (Torsteinsdottir et al., 2018).

Þegar smámýið bítur hrossin þá spýtir það inn blöndu af próteinum sem auðveldar flugunum að sjúga blóð. Þessi prótein vekja ofnæmisviðbrögð í vissum einstaklingum og kallast þá ofnæmisvakar. Nauðsynlegt er að greina og framleiða endurraðaða ofnæmisvaka til að hægt sé að þróa ofnæmisvaka sérhæfða ónæmismeðferð (allergen specific immunotherapy).

Yfir 20 mismunandi Culicoides prótein hafa verið greind sem ofnæmisvakar og framleidd í bakteríum (E. coli). Próteinin eru upprunnin úr munnvatnskirtlum þriggja tegunda C. sonorences (Langer et al., 2009), C. nubeculosus (Schaffartzik et al., 2011) and C. obsoletus (van der Meide et al., 2013, Peeters et al., 2013).  Sumir ofnæmisvakarnir hafa líka verið framleiddir í skordýrafrumum og þrír í byggi (Stefánsdóttir 2015, Kristínarson 2017).

 

Þú ert að nota: brimir.rhi.hi.is