Háskóli Íslands

Hvað er sumarexem?

Bitmý, smámý

Þekkt hefur verið um aldir að með sumarkomu fá sum hross kláða og húðútbrot og einkennin ágerast er líður á sumarið, sérstaklega ef sumrin eru heit og rök. Menn hafa tengt þessi einkenni bítandi óværu og reynt að verja hestana fyrir henni. Sjúkdómurinn hefur í tímans rás fengið mismunandi heiti s.s. summer eczema, sweet itch, Queensland itch”, summer itch,  Culicoideshypersensitivity og insect bite hypersensitivity. Á íslensku nefnist sjúkdómurinn sumarexem.

Það var þó ekki fyrr en uppúr miðri síðustu öld að farið var að rannsaka sjúkdóminn nánar, til að greina eðli hans og orsakir. Með því að nota seyði af mismunandi blóðsjúgandi eða bítandi flugnategundum í húðprófum þá kom í ljós að stærstur hluti hestanna svaraði á seyði smámýs af ættkvíslinniCulicoides (Fadok, 1990; Halldorsdottir et al., 1989; Quinn et al., 1983). Þegar vefjameinafræði sjúkdómsins var skoðuð benti flest til þess að um ofnæmisviðbrögð væri að ræða (Riek, 1953).

Öll hrossakyn geta fengið sumarexem en eru misnæm og virðast erfðaþættir koma þar við sögu. Umhverfisþættir og þá aðallega útsetning fyrir smámýi skiptir þó mestu máli. Tíðni sumarexems í mismunandi hrossakynjum er mjög á reiki og í raun lítið rannsökuð. Erfitt getur verið að bera saman tíðnina út frá þeim faraldsfræðilegu rannsóknum sem gerðar hafa verið sökum mismunandi aðferðafræði. En samkvæmt þeim er sýnd sjúkdómsins mjög breytileg eftir landsvæðum (útsetning fyrir flugunni) og hestakynjum, eða á bilinu 2 til 40% (Þorsteinsdóttir and Svansson, 2002).

 

 

 

Þú ert að nota: brimir.rhi.hi.is